1. Максат: Бу процедура асептик операцияләр һәм стериль бүлмәләрне саклау өчен стандартлаштырылган процедура тәэмин итүгә юнәлтелгән.
2. Куллану өлкәсе: биологик сынау лабораториясе
3. Җаваплы зат: QC күзәтчесе сынаучысы
4. Билгеләмә: Юк
5. Куркынычсызлык чаралары
Микроблар белән пычрануны булдырмас өчен, асептик операцияләрне катгый үтәгез; операторлар стериль бүлмәгә керер алдыннан ультрафиолет лампасын сүндерергә тиеш.
6. Процедуралар
6.1. Стериль бүлмә стериль операция бүлмәсе һәм буфер бүлмәсе белән җиһазландырылырга тиеш. Стериль операция бүлмәсенең чисталыгы 10000 класска җитәргә тиеш. Эчке температура 20-24°C, ә дымлылык 45-60% тәшкил итәргә тиеш. Чиста эскәмиянең чисталыгы 100 класска җитәргә тиеш.
6.2. Стериль бүлмә чиста булырга тиеш, һәм пычрануны булдырмас өчен чүп-чар өеме катгый тыела.
6.3. Барлык стерилизация җиһазлары һәм культура мохитләренең пычрануын катгый рәвештә булдырмагыз. Пычранганнар аларны кулланудан туктарга тиеш.
6.4. Стериль бүлмә эш концентрацияле дезинфекцияләүче чаралар белән җиһазландырылырга тиеш, мәсәлән, 5% крезол эремәсе, 70% спирт, 0,1% хлорметионин эремәсе һ.б.
6.5. Стериль бүлмәнең чисталыгы таләпләргә туры килүен тәэмин итү өчен, стериль бүлмә даими рәвештә стерильләштерелергә һәм тиешле дезинфекцияләүче чара белән чистартылырга тиеш.
6.6. Стериль бүлмәгә алып керелергә тиешле барлык инструментлар, кораллар, савыт-саба һәм башка әйберләр тыгыз итеп төрелгән һәм тиешле ысуллар белән стерильләштерелгән булырга тиеш.
6.7. Стериль бүлмәгә керер алдыннан хезмәткәрләр кулларын сабын яки дезинфекцияләүче чара белән юарга, аннары буфер бүлмәсендә махсус эш киемнәрен, аяк киемнәрен, баш киемнәрен, битлекләрне һәм перчаткаларны кияргә (яки кулларын тагын 70% этанол белән сөртергә) тиеш. Операцияләрне бактерия камерасында башкарырга кирәк.
6.8. Стериль бүлмәне куллану алдыннан, стериль бүлмәдәге ультрафиолет лампасын 30 минуттан артык нурландыру һәм стерилизацияләү өчен кабызырга, ә чиста эскәмияне һава өрү өчен бер үк вакытта кабызырга кирәк. Операция тәмамланганнан соң, стериль бүлмәне вакытында чистартырга, аннары 20 минут ультрафиолет нур белән стерилизацияләргә кирәк.
6.9. Тикшерү алдыннан, сынау үрнәгенең тышкы төргәге бөтен килеш сакланырга тиеш һәм пычрануны булдырмас өчен ачылырга тиеш түгел. Тикшерү алдыннан, тышкы өслекне дезинфекцияләү өчен 70% спиртлы мамык шарчыклар кулланыгыз.
6.10. Һәр операция вакытында асептик эшнең ышанычлылыгын тикшерү өчен тискәре контроль үткәрелергә тиеш.
6.11. Бактерия сыекчасын сеңдергәндә, аны сеңдерү өчен суыргыч шар кулланырга кирәк. Саламга авызыгыз белән турыдан-туры кагылмагыз.
6.12. Һәр куллану алдыннан һәм аннан соң прививка энәсен ялкын белән стерильләргә кирәк. Суынганнан соң, культураны прививкаларга мөмкин.
6.13. Саламнарны, пробиркаларны, Петри савытларын һәм бактерия сыекчасы булган башка савытларны дезинфекцияләү өчен 5% Лизол эремәсе салынган стериль чиләккә салып, 24 сәгатьтән соң алып чайкап куярга кирәк.
6.14. Әгәр өстәлгә яки идәнгә бактериаль сыекча түгелгән булса, аны эшкәртер алдыннан шунда ук пычранган урынга ким дигәндә 30 минут 5% карбол кислотасы эремәсе яки 3% Лизол салырга кирәк. Эш киемнәре һәм баш киемнәре бактериаль сыекча белән пычранган очракта, аларны шунда ук салырга һәм югары басымлы пар белән стерилизацияләгәннән соң юарга кирәк.
6.15. Тере бактерияләр булган барлык әйберләрне кран астында чайкаганчы дезинфекцияләргә кирәк. Канализацияне пычрату катгый тыела.
6.16. Стериль бүлмәдәге колонияләр санын ай саен тикшереп торырга кирәк. Чиста эскәмия ачык килеш, эчке диаметры 90 мм булган берничә стериль Петри савытларын алыгыз һәм асептик рәвештә якынча 45°C кадәр эретелгән һәм суытылган 15 мл туклыклы агар культурасы мохитен кертегез. Катып беткәч, аны 30-35 градуста аска каратып куегыз. ℃ инкубаторында 48 сәгать инкубацияләгез. Стерильлеген раслаганнан соң, 3-5 тәлинкә алыгыз һәм аларны эш урынының сул, урта һәм уң ягына куегыз. Капкачны ачып, 30 минутка ачык калдырганнан соң, аларны 30-35°C инкубаторында 48 сәгать аска каратып куегыз һәм алыгыз. Тикшерегез. 100 класслы чиста зонада тәлинкәдәге төрле бактерияләрнең уртача саны 1 колониядән, ә 10000 класслы чиста бүлмәдә уртача сан 3 колониядән артмаска тиеш. Әгәр чик артса, стериль бүлмә кабат тикшерүләр таләпләргә туры килгәнче тулысынча дезинфекцияләнергә тиеш.
7. "Даруларны гигиеник тикшерү ысуллары" һәм "Даруларны тикшерү өчен Кытайның стандарт эш практикасы" бүлегендәге (Стерильлекне тикшерү ысулы) карагыз.
8. Тарату бүлеге: Сыйфат белән идарә итү бүлеге
Чиста бүлмә буенча техник күрсәтмәләр:
Стериль мохит һәм стериль материаллар алганнан соң, билгеле бер микроорганизмны өйрәнү яки аларның функцияләрен куллану өчен без стериль халәтне сакларга тиеш. Югыйсә, тыштан төрле микроорганизмнар җиңел кушылырга мөмкин. Тыштан килгән кирәксез микроорганизмнарның кушылуы күренеше микробиологиядә пычратучы бактерияләр дип атала. Пычрануны булдырмау - микробиологик эштә мөһим ысул. Бер яктан, тулы стерилизация, икенче яктан, пычрануны булдырмау - асептик техниканың ике аспекты. Моннан тыш, без тикшерелә торган микроорганизмнарның, бигрәк тә табигатьтә булмаган патоген микроорганизмнарның яки генетик яктан үзгәртелгән микроорганизмнарның, безнең эксперименталь савытлардан тышкы мохиткә чыгуын булдырмаска тиеш. Бу максатларда, микробиологиядә, күп чаралар бар.
Стериль бүлмә гадәттә микробиология лабораториясендә махсус урнаштырылган кечкенә бүлмә. Аны битләр һәм пыяладан ясарга мөмкин. Мәйданы бик зур булмаска, якынча 4-5 квадрат метр, ә биеклеге якынча 2,5 метр булырга тиеш. Стериль бүлмә тышында буфер бүлмәсе урнаштырылырга тиеш. Буфер бүлмәсенең ишеге һәм стериль бүлмә ишеге һава агымы төрле бактерияләрне кертүен булдырмас өчен бер үк юнәлешкә карарга тиеш түгел. Стериль бүлмә дә, буфер бүлмәсе дә һава үткәрми торган булырга тиеш. Эчке вентиляция җиһазларында һава фильтрлау җайланмалары булырга тиеш. Стериль бүлмәнең идәне һәм стеналары тигез, пычракны сыйдыру авыр һәм чистарту җиңел булырга тиеш. Эш өслеге тигез булырга тиеш. Стериль бүлмә дә, буфер бүлмәсе дә ультрафиолет яктырткычлар белән җиһазландырылган. Стериль бүлмәдәге ультрафиолет яктырткычлар эш өслегеннән 1 метр ераклыкта урнашкан. Стериль бүлмәгә керүче персонал стерильләнгән кием һәм баш киемнәре кияргә тиеш.
Хәзерге вакытта стериль бүлмәләр күбесенчә микробиология заводларында бар, ә гомуми лабораторияләр чиста эскәмия кулланалар. Чиста эскәмиянең төп функциясе - эш өслегендәге төрле вак тузаннарны, шул исәптән микроорганизмнарны бетерү өчен ламинар һава агымы җайланмасын куллану. Электр җайланмасы һаваның гепа-фильтр аша үтүенә һәм аннары эш өслегенә керүенә мөмкинлек бирә, шуңа күрә эш өслеге һәрвакыт стериль һава агымын контрольдә тота. Моннан тыш, тышкы бактерия һавасының керүен булдырмас өчен, тышкы якта югары тизлекле һава пәрдәсе бар.
Катлаулы шартлардагы урыннарда чиста эскәмия урынына агачтан ясалган стериль тартмалар да кулланырга мөмкин. Стерил тартма гади конструкциягә ия һәм аны күчерү җиңел. Тартманың алгы ягында ике тишек бар, алар эшләмәгәндә этәргеч ишекләр белән капланган. Эш вакытында кулларыгызны эчкә сузарга мөмкин. Алгы ягының өске өлеше эчке эшләүне җиңеләйтү өчен пыяла белән җиһазландырылган. Тартма эчендә ультрафиолет лампасы бар, ә ян яктагы кечкенә ишек аша савыт-саба һәм бактерияләр урнаштырылырга мөмкин.
Асептик эш ысуллары хәзерге вакытта микробиологик тикшеренүләрдә һәм кушымталарда мөһим роль уйный, шулай ук күп биотехнологияләрдә дә киң кулланыла. Мәсәлән, трансген технология, моноклональ антитәнчекләр технологиясе һ.б.
Бастырып чыгару вакыты: 2024 елның 6 марты