Кисәкчәләр чыганаклары органик булмаган кисәкчәләргә, органик кисәкчәләргә һәм тере кисәкчәләргә бүленә. Кеше тәне өчен сулыш юллары һәм үпкә авыруларын китереп чыгару җиңел, шулай ук аллергия һәм вируслы инфекцияләр китереп чыгарырга мөмкин; кремний чиплары өчен тузан кисәкчәләренең беркетелүе интеграль схемаларның деформациясенә яки кыска ялганышына китерәчәк, бу чипларның эшләү функцияләрен югалтуына китерә, шуңа күрә микропычрану чыганакларын контрольдә тоту чиста бүлмә белән идарә итүнең мөһим өлешенә әйләнде.
Чиста бүлмәләрнең әйләнә-тирә мохитен контрольдә тотуның мөһимлеге җитештерү процессындагы әйләнә-тирә мохит шартларының билгеле бер чисталык стандартларына туры килүен тәэмин итүдән гыйбарәт, бу күп кенә тармаклар өчен бик мөһим. Чиста бүлмәләрнең әйләнә-тирә мохитен контрольдә тотуның әһәмияте һәм аерым роле түбәндәгечә:
1. Продукция сыйфатын тәэмин итегез
1.1 Пычрануны булдырмагыз: Ярымүткәргечләр, фармацевтика һәм медицина җиһазлары кебек тармакларда вак кисәкчәле пычраткычлар продукт кимчелекләренә яки ватылуга китерергә мөмкин. Чиста бүлмәдә һава сыйфатын һәм кисәкчәләр концентрациясен контрольдә тоту аша бу пычраткычларның продуктка тәэсир итүен нәтиҗәле рәвештә булдырмаска мөмкин.
Башлангыч җиһазларга инвестицияләрдән тыш, чиста бүлмә чисталыгын саклау һәм контрольдә тоту өчен яхшы "программа тәэминаты" - идарә итү системасы да кирәк. Югарыдагы рәсемдәге мәгълүматлардан күренгәнчә, операторлар чиста бүлмә чисталыгына иң зур йогынты ясыйлар. Операторлар чиста бүлмәгә кергәч, тузан сизелерлек арта. Кешеләр алга-артка йөргәндә, чисталык шунда ук начарлана. Чисталыкның начарлануының төп сәбәбе - кеше факторлары икәнен күрергә мөмкин.
1.2 Эзлеклелек: Чиста бүлмә мохите җитештерү процессының эзлеклелеген һәм кабатланучанлыгын сакларга ярдәм итә, шуның белән продукт сыйфатының тотрыклылыгын тәэмин итә.
Пыяла нигезгә килгәндә, тузан кисәкчәләренең ябышуы пыяла нигездә тырналуларга, кыска ялганышларга һәм күбекләргә, шулай ук башка начар сыйфатлы процессларга китерәчәк, нәтиҗәдә калдыклар барлыкка киләчәк. Шуңа күрә пычрану чыганакларын контрольдә тоту чиста бүлмә белән идарә итүнең мөһим өлешенә әйләнде.
Тышкы тузан үтеп керүе һәм аны булдырмау
Чиста бүлмә тиешле уңай басымны (>0,5 мм/рт.ст.) сакларга, һава агып чыкмавына инану өчен башлангыч төзелеш проектында яхшы эш башкарырга, персоналны, җиһазларны, чималны, коралларны, чыгым материалларын һ.б. чиста бүлмәгә кертер алдыннан аларны чистартырга һәм сөртергә һ.б. кирәк. Тузанны булдырмау чаралары. Шул ук вакытта чистарту коралларын дөрес урнаштырырга һәм алыштырырга яки даими чистартырга кирәк.
Чиста бүлмәләрдә тузан барлыкка килү һәм аны булдырмау
Чиста бүлмә материалларын, мәсәлән, бүлгеч такталар һәм идәннәрне тиешенчә сайлау, технологик җиһазларны контрольдә тоту, ягъни даими хезмәт күрсәтү һәм чистарту, җитештерү персоналына үз урыннарында йөрергә яки зур гәүдә хәрәкәтләре ясарга рөхсәт ителми, һәм махсус пунктларда ябышкак келәмнәр өстәү кебек профилактик чаралар күрелә.
2. Җитештерү нәтиҗәлелеген арттыру
2.1 Чүп-чар күләмен киметү: Җитештерү процессында пычраткыч матдәләрне һәм пычраткыч матдәләрне киметү аша чүп-чар күләмен киметергә, уңыш күләмен арттырырга һәм шулай итеп җитештерү нәтиҗәлелеген яхшыртырга мөмкин.
Мәсәлән: Пластиналы пластина җитештерүдә 600 адым бар. Әгәр һәр процессның уңышы 99% булса, 600 процесс процедурасының гомуми уңышы нинди? Җавап: 0,99^600 = 0,24%.
Процессны икътисади яктан мөмкин итү өчен, һәр адымның нәтиҗәлелеге нинди булырга тиеш?
•0.999^600= 54.8%
•0.9999^600=94.2%
Һәрбер процессның нәтиҗәсе 90% тан артык нәтиҗәгә ирешү өчен 99,99% тан артыкка җитәргә тиеш, һәм микрокисәкчәләрнең пычрануы процесс нәтиҗәсенә турыдан-туры тәэсир итәчәк.
2.2 Процессны тизләтү: Чиста мохиттә эшләү кирәксез чистарту һәм яңадан эшләү вакытын киметә ала, җитештерү процессын нәтиҗәлерәк итә.
3. Персоналның сәламәтлеген һәм куркынычсызлыгын тәэмин итү
3.1 Хезмәт гигиенасы: Зыянлы матдәләр чыгарырга мөмкин булган кайбер җитештерү процесслары өчен чиста бүлмәләр зарарлы матдәләрнең тышкы мохиткә таралуын булдырмаска һәм эшчеләрнең сәламәтлеген сакларга ярдәм итә ала. Кешелек үсеше белән технологияләр, җиһазлар һәм белемнәр яхшырды, ләкин һава сыйфаты начарайды. Кеше гомере буе якынча 270,000 М3 һава сулый һәм вакытының 70% тан 90% ын бина эчендә үткәрә. Кечкенә кисәкчәләр кеше тәне белән сулый һәм сулыш системасына эләгә. 5 дән 30 мкм га кадәр кисәкчәләр борын-эчәк юлларына эләгә, 1 дән 5 мкм га кадәр кисәкчәләр трахея һәм бронхларга эләгә, ә 1 мкм дан түбән кисәкчәләр альвеоляр стенага эләгә.
Озак вакыт дәвамында чиста һава күләме җитмәгән бүлмәдә булган кешеләр баш авырту, күкрәк кысылу һәм ару кебек симптомнар белән "өй эчендәге синдром"га бирешүчән, шулай ук сулыш юллары һәм нерв системасы авыруларына бирешүчән. Минем илнең GB/T18883-2002 милли стандарты буенча, чиста һава күләме кеше өчен сәгатенә 30 м3 тан ким булмаска тиеш.
Чиста бүлмәнең саф һава күләме түбәндәге ике әйбернең максималь кыйммәтен алырга тиеш:
а. Эчке чыгару күләмен компенсацияләү һәм эчке уңай басым кыйммәтен тәэмин итү өчен кирәкле һава күләменең суммасы.
b. Чиста бүлмә хезмәткәрләренә кирәкле чиста һава белән тәэмин итегез. Чиста бүлмә проектлау таләпләренә туры китереп, бер кешегә сәгатенә 40 м3 дан ким булмаган чиста һава күләме кирәк.
3.2 Куркынычсыз җитештерү: Дымлылык һәм температура кебек әйләнә-тирә мохит параметрларын контрольдә тоту ярдәмендә, җитештерү куркынычсызлыгын тәэмин итү өчен электростатик разряд кебек куркынычлардан котылырга мөмкин.
4. Норматив һәм стандарт таләпләрен үтәгез
4.1 Тармак стандартлары: Күп кенә тармакларда катгый чисталык стандартлары бар (мәсәлән, ISO 14644), һәм җитештерү билгеле бер дәрәҗәдәге чиста бүлмәләрдә башкарылырга тиеш. Бу стандартларга туры килү - норматив таләбе генә түгел, ә корпоратив көндәшлеккә сәләтлелекнең дә чагылышы.
Чиста эш өстәле, чиста сарай, ламинар агым күчерү тәрәзәсе, вентилятор фильтры җайланмасы FFU, чиста шкаф, ламинар агым капоты, үлчәү капоты, чиста экран, үз-үзен чистарту җайланмасы, һава душы сериясе продуктлары өчен, продуктларның ышанычлылыгын арттыру өчен гамәлдәге продуктларның чисталыгын тикшерү ысулларын стандартлаштыру кирәк.
4.2 Сертификацияләү һәм аудит: Клиентларның ышанычын арттыру һәм базарга керү мөмкинлеген киңәйтү өчен өченче як сертификацияләү агентлыкларының аудитын узыгыз һәм тиешле сертификатлар (мәсәлән, GMP, ISO 9001 һ.б.) алыгыз.
5. Технологик инновацияләрне алга этәрегез
5.1 тикшеренүләр һәм эшләнмәләргә ярдәм: Чиста бүлмәләр югары технологияле продуктлар эшләү өчен идеаль эксперименталь мохит бирә һәм яңа продуктлар эшләүне тизләтергә ярдәм итә.
5.2 Процессны оптимальләштерү: Катгый контрольдә тотылган мохиттә, процесс үзгәрешләренең продукт эшчәнлегенә йогынтысын күзәтү һәм анализлау җиңелрәк, шуның белән процессны яхшыртуга ярдәм итә.
6. Бренд имиджын яхшырту
6.1 Сыйфатны тәэмин итү: Югары стандартлы чиста җитештерү корылмаларына ия булу бренд имиджын яхшырта һәм продукт сыйфатына клиентларның ышанычын арттыра ала.
6.2 Базар көндәшлегенә сәләтлелек: Чиста мохиттә җитештерелә торган продуктлар еш кына югары сыйфат һәм югары ышанычлылык символы буларак карала, бу компанияләргә базарның каты көндәшлегендә аерылып торырга ярдәм итә.
7. Ремонт һәм хезмәт күрсәтү чыгымнарын киметү
7.1 Җиһазларның гомерен озайту: Чиста шартларда эшләүче җитештерү җиһазлары һәм кораллары коррозиягә һәм тузуга аз бирешәләр, шуның белән хезмәт итү гомерен озайта һәм хезмәт күрсәтү ешлыгын һәм чыгымнарын киметә.
7.2 Энергия куллануны киметү: Чиста бүлмәләрне проектлауны һәм идарә итүне оптимальләштерү юлы белән энергия нәтиҗәлелеген яхшырту, энергия куллануны һәм эксплуатация чыгымнарын киметү.
Чиста бүлмә эшчәнлеген идарә итүнең дүрт принцибы:
1. Алып кермәгез:
HEPA фильтрының рамкасы агып чыга алмый.
Билгеләнгән басым өй эчендә сакланырга тиеш.
Операторлар һава душыннан соң киемнәрен алыштырырга һәм чиста бүлмәгә керергә тиеш.
Кулланылган барлык материалларны, җиһазларны һәм коралларны алып кергәнче чистартырга кирәк.
2. Түбәндәгеләрне булдырмагыз:
Персонал тузан үткәрми торган кием кияргә тиеш.
Кирәксез гамәлләрне киметегез.
Тузан барлыкка китерә торган материалларны кулланмагыз.
Кирәксез әйберләрне алып кереп булмый.
3. Түбәндәгеләрне тупламагыз:
Чистарту яки чистарту авыр булган почмаклар һәм машина периферияләре булмаска тиеш.
Өй эчендә һава үткәргечләренең, су торбаларының һ.б. ачык булуын киметергә тырышыгыз.
Чистарту стандарт ысуллар һәм билгеләнгән вакытлар буенча башкарылырга тиеш.
4. Шунда ук алып ташлагыз:
Һава алыштыру санын арттырыгыз.
Тузан барлыкка китерә торган өлеш янындагы чыгару системасы.
Тузанның продуктка ябышуын булдырмас өчен, һава агымы формасын яхшыртыгыз.
Кыскасы, чиста бүлмәләрнең әйләнә-тирә мохитен контрольдә тоту продукт сыйфатын тәэмин итүдә, җитештерү нәтиҗәлелеген арттыруда, персоналның сәламәтлеген һәм куркынычсызлыгын саклауда, норматив таләпләрне үтәүдә, технологик инновацияләрне алга этәрүдә һәм бренд имиджын яхшыртуда зур әһәмияткә ия. Предприятиеләр чиста бүлмәләр төзегәндә һәм аларны карап торганда, чиста бүлмәләрнең җитештерү һәм фәнни-тикшеренү эшләре ихтыяҗларын канәгатьләндерүен тәэмин итү өчен, бу факторларны тулысынча исәпкә алырга тиеш.
Бастырып чыгару вакыты: 2024 елның 12 ноябре