Чиста бүлмәнең тууы
Барлык технологияләрнең дә барлыкка килүе һәм үсеше җитештерү ихтыяҗлары белән бәйле. Чиста бүлмә технологиясе дә искәрмә түгел. Икенче бөтендөнья сугышы вакытында, АКШта очкыч навигациясе өчен җитештерелгән һавалы гироскопларның сыйфаты тотрыксыз булу сәбәпле, һәр 10 гироскоп өчен уртача 120 тапкыр эшкәртергә туры килгән. 1950 еллар башында Корея ярымутравы сугышы вакытында АКШта 160 000 электрон элемтә җиһазында миллионнан артык электрон компонент алыштырылган. Радар ватылу очракларының 84% ында, ә су асты гидролокаторы ватылу очракларының 48% ында булган. Сәбәбе шунда ки, электрон җайланмалар һәм детальләрнең ышанычлылыгы түбән һәм сыйфаты тотрыксыз. Хәрбиләр һәм җитештерүчеләр сәбәпне тикшергәннәр һәм күп яктан моның пычрак җитештерү мохите белән бәйле булуын ачыклаганнар. Чыгымнар янга калмаса да һәм җитештерү цехын ябу өчен төрле катгый чаралар күрелсә дә, нәтиҗәләр минималь булган. Шулай итеп, чиста бүлмәнең туу чоры шул булган!
Чиста бүлмә төзелеше
Беренче этап: 1950 еллар башына кадәр, 1951 елда АКШ Атом энергиясе комиссиясе тарафыннан кешеләр өчен зарарлы радиоактив тузанны тоту проблемасын хәл итү өчен уңышлы эшләнгән HEPA-югары нәтиҗәле кисәкчәле һава фильтры җитештерү цехларының тапшыру системасына кулланылган. Һава фильтрлау чыннан да заманча әһәмияткә ия чиста бүлмә тудырган.
Икенче этап: 1961 елда АКШның Сандия милли лабораторияләренең өлкән фәнни хезмәткәре Уиллис Уитфилд ул вакытта ламинар агым дип аталган һәм хәзер бер юнәлешле агым дип аталган ысулны тәкъдим итте. (бер юнәлешле агым) чиста һава агымын оештыру планы һәм аны чын проектларга куллану. Шул вакыттан бирле чиста бүлмәдә чисталыкның күрелмәгән дәрәҗәсенә ирешелде.
Өченче этап: Шул ук елда АКШ Хәрби-һава көчләре дөньяда беренче чиста бүлмә стандарты TO-00-25--203 Хәрби-һава көчләре директивасы "Чиста бүлмәләр һәм чиста эскәмияләрнең дизайны һәм эксплуатация үзенчәлекләре өчен стандарт"ны формалаштырды һәм чыгарды. Шуңа нигезләнеп, 1963 елның декабрендә чиста бүлмәләрне өч дәрәҗәгә бүлгән АКШ федераль стандарты FED-STD-209 игълан ителде. Хәзерге вакытка кадәр камил чиста бүлмә технологиясенең прототибы формалаштырылган.
Югарыда күрсәтелгән өч төп алгарыш еш кына заманча чиста бүлмәләр үсеше тарихында өч этап буларак бәяләнә.
1960 еллар уртасында Америка Кушма Штатларының төрле сәнәгать тармакларында чиста бүлмәләр барлыкка килә башлады. Ул хәрби сәнәгатьтә генә түгел, ә электроника, оптика, микроподшипниклар, микромоторлар, фотосизгер пленкалар, ультрачиста химик реагентлар һәм башка сәнәгать тармакларында да кулланылды, ул вакытта фән, технология һәм сәнәгать үсешенә зур йогынты ясады. Шуңа күрә түбәндә эчке һәм чит илләр белән җентекле таныштыру бирелә.
үсешне чагыштыру
Чит илләрдә: 1950 еллар башында, кеше организмы өчен зарарлы радиоактив тузанны тоту проблемасын хәл итү өчен, АКШ Атом энергиясе комиссиясе 1950 елда югары нәтиҗәле кисәкчәле һава фильтрын (HEPA) кертте, бу чиста технологияләр үсеше тарихында беренче этап булды. 1960 елларда АКШтагы электрон төгәл җиһазларда һәм башка заводларда чиста бүлмәләр барлыкка килде. Шул ук вакытта сәнәгать чиста бүлмә технологиясен биологик чиста бүлмәләргә күчерү процессы башланды. 1961 елда ламинар агым (бер юнәлешле агым) чиста бүлмә туды. Дөньядагы иң беренче чиста бүлмә стандарты - АКШ Хәрби-һава көчләренең 203 нче техник доктринасы формалашты. 1970 еллар башында чиста бүлмә төзелеше медицина, фармацевтика, азык-төлек һәм биохимик сәнәгать тармакларына күчә башлады. АКШтан тыш, Япония, Германия, Бөекбритания, Франция, Швейцария, элеккеге Советлар Союзы, Нидерландлар һ.б. кебек башка сәнәгать ягыннан алга киткән илләр дә чиста технологияләргә зур әһәмият бирә һәм аларны актив рәвештә үстерә. 1980 нче еллардан соң, Америка Кушма Штатлары һәм Япония 0,1 мкм фильтрлау максаты һәм 99,99% җыю нәтиҗәлелеге белән яңа ультра-гепа фильтрларын уңышлы эшләделәр. Ниһаять, 0,1 мкм 10 нчы дәрәҗә һәм 0,1 мкм 1 нче дәрәҗә белән ультра-гепа чиста бүлмәләре төзелде, бу чиста технологияләр үсешен яңа чорга алып килде.
Кытай: 1960 еллар башыннан 1970 еллар ахырына кадәр, бу ун ел Кытайның чиста бүлмә технологиясенең башлангыч һәм нигез этабы булды. Чит илләргә караганда якынча ун елга соңрак. Бу бик үзенчәлекле һәм авыр чор иде, икътисады зәгыйфь һәм ил дипломатиясе булмаган. Мондый авыр шартларда һәм төгәл машиналар, авиация җиһазлары һәм электрон сәнәгать ихтыяҗлары тирәсендә, Кытайның чиста бүлмә технологиясе хезмәткәрләре үзләренең эшкуарлык юлын башладылар. 1970 еллар ахырыннан 1980 еллар ахырына кадәр Кытайның чиста бүлмә технологиясе кояшлы үсеш этабын кичерде. Кытайның чиста бүлмә технологиясенең үсеш процессында, диярлек, бу этапта күп кенә истәлекле һәм мөһим казанышлар туды. Күрсәткечләр 1980 елларда чит илләрнең техник дәрәҗәсенә җитте. 1990 еллар башыннан бүгенге көнгә кадәр Кытай икътисады тотрыклы һәм тиз үсешне саклап калды, халыкара инвестицияләр кертелде, һәм күпмилләтле төркемнәр бер-бер артлы Кытайда күп санлы микроэлектроника заводларын төзеделәр. Шуңа күрә, ил технологияләре һәм тикшеренүчеләре чит ил югары дәрәҗәдәге чиста бүлмәләренең дизайн концепцияләре белән турыдан-туры элемтәгә керү, дөньяның алдынгы җиһазлары һәм җайланмаларын, идарә итү һәм хезмәт күрсәтү һ.б. аңлау өчен күбрәк мөмкинлекләргә ия.
Фән һәм техника үсеше белән Кытайның чиста бүлмә компанияләре дә тиз үсеш ала. Кешеләрнең тормыш дәрәҗәсе яхшыра бара, һәм аларның яшәү мохитенә һәм тормыш сыйфатына таләпләре югарырак һәм югарырак була бара. Чиста бүлмә инженериясе технологиясе әкренләп йорт һавасын чистартуга җайлаштырылды. Хәзерге вакытта Кытайның чиста бүлмә проектлары электроника, электр җиһазлары, дарулар, азык-төлек, фәнни тикшеренүләр һәм башка тармаклар өчен генә түгел, ә өйләрдә, җәмәгать күңел ачу урыннарында, белем бирү учреждениеләрендә һ.б. кулланылырга мөмкин. Фән һәм техниканың өзлексез үсеше белән чиста бүлмә инженериясе компанияләре әкренләп меңләгән йортка таралды. Йорт чиста бүлмә җиһазлары сәнәгатенең масштабы да көннән-көн үсте, һәм кешеләр чиста бүлмә инженериясенең йогынтысыннан әкренләп ләззәт ала башладылар.
Бастырып чыгару вакыты: 20 сентябрь-2023