Җитештерү технологиясе һәм сыйфат таләпләре яхшыру белән, күп кенә җитештерү цехларының чиста һәм тузансыз таләпләре әкренләп кешеләрнең күз алдына килә башлады. Хәзерге вакытта күп кенә тармаклар тузансыз чиста бүлмә проектларын гамәлгә ашырдылар, бу һавадагы пычраткыч матдәләрне һәм тузанны бетерергә (контрольдә тотарга) һәм чиста һәм уңайлы мохит булдырырга мөмкинлек бирә. Чиста бүлмә проектлары, нигездә, лабораторияләрдә, азык-төлек, косметика, операция бүлмәләрендә, электрон ярымүткәргечләрдә, биофармацевтикада, GMP чиста остаханәләрендә, медицина җиһазларында һәм башка өлкәләрдә чагылыш таба.
Тузансыз чиста бүлмә билгеле бер киңлектә һавадагы кисәкчәләр, зарарлы һава һәм бактерияләр кебек пычраткыч матдәләрнең чыгарылуын, шулай ук эчке температураны, чисталыкны, эчке басымны, һава агымы тизлеген һәм һава агымы бүленешен, тавышны, тибрәнүне, яктыртуны һәм статик электрны аңлата. Махсус эшләнгән бүлмә билгеле бер таләпләр диапазонында контрольдә тотыла. Ягъни, тышкы һава шартлары ничек үзгәрсә дә, аның эчке үзенчәлекләре чисталык, температура, дымлылык һәм басым кебек башлангыч билгеләнгән таләпләрне саклый ала.
Тузансыз чиста бүлмәне нинди өлкәләргә кулланырга мөмкин?
Сәнәгать тузансыз чиста бүлмәсе җансыз кисәкчәләрне контрольдә тотарга юнәлтелгән. Ул, нигездә, эшче объектларның һава тузан кисәкчәләре белән пычрануын контрольдә тота һәм, гадәттә, эчендә уңай басымны саклый. Ул төгәл машина төзелеше сәнәгате, электроника сәнәгате (ярымүткәргечләр, интеграль схемалар һ.б.), аэрокосмик сәнәгать, югары чисталык химия сәнәгате, атом энергиясе сәнәгате, оптомагнит продуктлар сәнәгате (оптик диск, пленка, тасма җитештерү), LCD (сыек кристалл пыяла), компьютер каты дискы, компьютер магнит башлары җитештерү һәм башка күп тармаклар өчен яраклы. Биофармацевтика тузансыз чиста бүлмәсе, нигездә, эшче объектларның тере кисәкчәләр (бактерияләр) һәм җансыз кисәкчәләр (тузан) белән пычрануын контрольдә тота. Аны шулай ук түбәндәгеләргә бүлергә мөмкин: А. Гомуми биологик чиста бүлмә: нигездә, микроб (бактериаль) объектларның пычрануын контрольдә тота. Шул ук вакытта, аның эчке материаллары төрле стерилизацияләү процессларына чыдам булырга тиеш, һәм гадәттә, эчендә уңай басым гарантияләнә. Нигездә, эчке материаллары төрле стерилизацияләү процессларына чыдам булырга тиешле сәнәгать чиста бүлмәсе. Мисаллар: фармацевтика сәнәгате, хастаханәләр (операция бүлмәләре, стериль палаталар), азык-төлек, косметика, эчемлекләр җитештерү, хайваннар лабораторияләре, физик һәм химик лаборатория, кан станцияләре һ.б. B. Биологик куркынычсызлык чиста бүлмә: нигездә, эш объектларының тере кисәкчәләренең тышкы дөньяга һәм кешеләргә пычрануын контрольдә тота. Эчке бүлмә атмосфера белән тискәре басымны сакларга тиеш. Мисаллар: Бактериология, биология, чиста лаборатория, физик инженерия (рекомбинант геннар, вакцина әзерләү).
Махсус саклык чаралары: Тузансыз чиста бүлмәгә ничек керергә?
1. Тузансыз чиста бүлмәгә керү һәм чыгу өчен рөхсәте булмаган хезмәткәрләр, кунаклар һәм подрядчылар тузансыз чиста бүлмәгә керү өчен тиешле персоналда теркәлергә һәм кергәнче квалификацияле персонал белән бергә булырга тиеш.
2. Эшкә яки кунакка тузансыз чиста бүлмәгә кергән һәркем, чиста бүлмәгә керер алдыннан кагыйдәләр нигезендә тузансыз киемнәр, баш киемнәре һәм аяк киемнәре кияргә тиеш, һәм тузансыз чиста бүлмәдә тузансыз киемнәр һ.б. урнаштырырга тиеш түгел.
3. Тузансыз чиста бүлмәдә кулланылмаган шәхси әйберләрне (сумкалар, китаплар һ.б.) һәм коралларны тузансыз чиста бүлмә җитәкчесенең рөхсәтеннән башка тузансыз чиста бүлмәгә алып керергә ярамый; хезмәт күрсәтү кулланмаларын һәм коралларны кулланганнан соң шунда ук җыеп куярга кирәк.
4. Чимал тузансыз чиста бүлмәгә кергәч, аларны башта төргәктән ачып, тыштан сөртеп алырга, аннары йөк һава душына салып, эчкә алып керергә кирәк.
5. Тузансыз чиста бүлмә һәм офис зонасы тәмәке тарту тыелган зоналар. Әгәр дә сез тәмәке тартасыз икән, тузансыз чиста бүлмәгә керер алдыннан тәмәке тартып, авызыгызны чайкатырга кирәк.
6. Тузансыз чиста бүлмәдә сезгә ашарга, эчәргә, күңел ачарга яки җитештерүгә бәйле булмаган башка эшләр белән шөгыльләнергә рөхсәт ителми.
7. Тузансыз чиста бүлмәгә керүчеләр тәннәрен чиста тотарга, чәчләрен еш юарга, хушбуй һәм косметика куллану тыелырга тиеш.
8. Тузансыз чиста бүлмәгә кергәндә шорты, аяк киеме һәм оекбаш кияргә рөхсәт ителми.
9. Кесә телефоннарын, ачкычларны һәм зажигалкаларны тузансыз чиста бүлмәгә кертү тыела һәм аларны шәхси кием тартмаларына салырга кирәк.
10. Хезмәткәр булмаган кешеләргә рөхсәтсез тузансыз чиста бүлмәгә керергә рөхсәт ителми.
11. Башка кешеләрнең вакытлыча сертификатларын бирү яки рөхсәтсез персоналны тузансыз бүлмәгә кертү катгый тыела.
12. Барлык персонал да эшкә барып кайтыр алдыннан эш урыннарын кагыйдәләр нигезендә җыештырырга тиеш.
Бастырып чыгару вакыты: 2023 елның 3 ноябре