1. Чиста бүлмәнең планы
Чиста бүлмә, гадәттә, өч төп зонадан тора: чиста зона, ярымчиста зона һәм ярдәмче зона. Чиста бүлмәләрнең планлаштыруын түбәндәге ысуллар белән урнаштырырга мөмкин:
(1). Тирә-юньдәге коридор: Коридор тәрәзәле яки тәрәзәсез булырга мөмкин, ул карау зонасы һәм җиһазларны саклау урыны булып хезмәт итә. Кайбер коридорларда эчке җылыту системасы да булырга мөмкин. Тышкы тәрәзәләр ике катлы пыяла белән капланган булырга тиеш.
(2). Эчке коридор: Чиста бүлмә периметрда урнашкан, ә коридор эчендә урнашкан. Бу төр коридорлар, гадәттә, чисталык дәрәҗәсе югарырак, хәтта чиста бүлмә белән бертигез дәрәҗәдә.
(3). Баштан ахырга кадәр коридор: Чисталык бүлмәсе бер якта, икенче якта ярымчиста һәм ярдәмче бүлмәләр урнашкан.
(4). Төп коридор: Урынны саклап калу һәм торбаларны кыскарту өчен, чиста бүлмә үзәк була ала, аны төрле ярдәмче бүлмәләр һәм яшерен торбалар әйләндереп ала. Бу алым чиста бүлмәне тышкы климат йогынтысыннан саклый, суыту һәм җылыту энергиясен куллануны киметә һәм энергияне саклауга өлеш кертә.
2. Шәхси дезактивация юллары
Эш барышында кеше эшчәнлеге нәтиҗәсендә пычрануны киметү өчен, персонал чиста бүлмә киемнәрен алыштырырга, аннары чиста бүлмәгә керер алдыннан душ кабул итәргә, юынырга һәм дезинфекцияләргә тиеш. Бу чаралар "персоналны дезактивацияләү" яки "шәхси дезактивация" дип атала. Чиста бүлмә эчендәге киенү бүлмәсе җилләтелергә һәм башка бүлмәләргә, мәсәлән, керү урынына карата уңай басымны сакларга тиеш. Бәдрәфләр һәм душлар бераз уңай басымны, ә бәдрәфләр һәм душлар тискәре басымны сакларга тиеш.
3. Материалларны зарарсызландыру юллары
Чиста бүлмәгә кергәнче барлык әйберләр дә зарарсызландырылырга, ягъни "материалларны зарарсызландыру"га дучар ителергә тиеш. Материалларны зарарсызландыру юлы чиста бүлмә юлыннан аерым булырга тиеш. Әгәр материаллар һәм персонал чиста бүлмәгә бер үк урыннан гына керә алса, алар аерым керү юллары аша керергә тиеш, һәм материаллар алдан зарарсызландырылырга тиеш. Җитештерү линияләре гадиләштерелмәгән кушымталар өчен, материал юлында арадаш саклау корылмасы урнаштырылырга мөмкин. Җитештерү линияләре гадиләштерелгәнрәк булган кушымталар өчен, турыдан-туры материал юлы кулланылырга тиеш, кайвакыт юл эчендә берничә зарарсызландыру һәм күчерү корылмалары таләп ителә. Система проектлау ягыннан, чиста бүлмәнең тупас һәм нечкә чистарту этаплары күп кисәкчәләрне очырта, шуңа күрә чагыштырмача чиста мәйдан тискәре басымда яки нуль басымда сакланырга тиеш. Әгәр пычрану куркынычы югары булса, керү юнәлеше дә тискәре басымда сакланырга тиеш.
4. Торбаүткәргечләрне оештыру
Тузансыз чиста бүлмәдәге торбаүткәргечләр бик катлаулы, шуңа күрә бу торбаүткәргечләр барысы да яшерен рәвештә оештырылган. Берничә махсус яшерен оештыру ысулы бар.
(1). Техник мезонин
1. Өске техник мезонин. Бу мезонин эчендә, һава белән тәэмин итү һәм кире кайтару каналларының кисемтәсе, гадәттә, иң зурысы, шуңа күрә ул мезонин эчендә беренче чиратта карала торган объект. Ул, гадәттә, мезонинның өске өлешендә, ә электр торбалары аның астында урнашкан. Бу мезонинның аскы пластинасы билгеле бер авырлыкка чыдый алганда, аңа фильтрлар һәм чыгару җиһазлары урнаштырылырга мөмкин.
2. Бүлмәнең техник мезонины. Өске мезонин белән чагыштырганда, бу ысул мезонинның электр үткәргечләрен һәм биеклеген киметергә һәм кире кайтучы һава каналының өске мезонинга кире кайтуы өчен кирәкле техник юлны сакларга мөмкин. Кире кайтучы һава җилләткеч җиһазларының көч бүленешен аскы юлда да урнаштырырга мөмкин. Билгеле бер каттагы тузансыз чиста бүлмәнең өске юлы шулай ук өске катның аскы юлы булып хезмәт итә ала.
(2). Техник юлларның (стеналарның) өске һәм аскы мезониннарындагы горизонталь торбаүткәргечләр, гадәттә, вертикаль торбаүткәргечләргә әйләндерелә. Бу вертикаль торбаүткәргечләр урнашкан яшерен урын техник юл дип атала. Техник юлларда шулай ук чиста бүлмә өчен яраклы булмаган ярдәмче җиһазлар урнаштырылырга мөмкин, хәтта гомуми һава каналлары яки статик басым тартмалары булып та хезмәт итә ала. Кайберләрендә хәтта җиңел торбалы радиаторлар да урнаштырылырга мөмкин. Бу төр техник юлларда (стеналарда) еш кына җиңел бүлгечләр кулланылганлыктан, аларны процесслар көйләнгәндә җиңел көйләргә мөмкин.
(3). Техник шахталар: Техник юллар (стеналар) гадәттә идәннәр белән кисешмәсә дә, алар кисешкәндә техник шахта буларак кулланыла. Алар еш кына бина конструкциясенең даими өлеше булып тора. Техник шахталар төрле идәннәрне тоташтырганлыктан, янгыннан саклау өчен, эчке торбалар урнаштырылганнан соң, идәнара корпус янгынга чыдамлык дәрәҗәсе идән плитәсеннән түбән булмаган материаллар белән герметизацияләнергә тиеш. Техник хезмәт күрсәтү эшләре катламнар белән башкарылырга тиеш, һәм тикшерү ишекләре янгынга чыдам ишекләр белән җиһазландырылырга тиеш. Техник мезонин, техник юл яки техник шахта турыдан-туры һава үткәргече булып хезмәт итсә дә, аның эчке өслеге чиста бүлмә эчке өслекләренә куелган таләпләргә туры китереп эшкәртелергә тиеш.
(5). Машина бүлмәсенең урнашуы. Кондиционер машина бүлмәсен тузансыз, һава белән тәэмин итү күләме зур булган чисталык бүлмәсенә якын урнаштыру һәм һава каналлары линиясен мөмкин кадәр кыска тотарга тырышу яхшырак. Ләкин, тавыш һәм тибрәнүне булдырмас өчен, тузансыз чисталык бүлмәсе һәм машина бүлмәсе аерым торырга тиеш. Ике аспектны да исәпкә алырга кирәк. Аеру ысулларына түбәндәгеләр керә:
1. Конструктив аеру ысулы: (1) Чыгу тоташуын аеру ысулы. Чыгу тоташуы тузансыз остаханә һәм машина бүлмәсе арасында бүлгеч булып хезмәт итә. (2) Бүлгеч стена аеру ысулы. Әгәр машина бүлмәсе тузансыз остаханәгә якын урнашкан булса, стенаны уртаклашу урынына, һәрберсенең үз бүлгеч стенасы була, һәм ике бүлгеч стена арасында билгеле бер киңлектә ара калдырыла. (3) Ярдәмче бүлмә аеру ысулы. Тузансыз остаханә һәм машина бүлмәсе арасында буфер булып хезмәт итү өчен ярдәмче бүлмә урнаштырыла.
2. Дисперсия ысулы: (1) Түбәдә яки түшәмдә дисперсия ысулы: Машина бүлмәсе еш кына тузансыз остаханәдән ерак тору өчен өске түбәгә урнаштырыла, ләкин түбәнең аскы катын ярдәмче яки идарә итү бүлмәсе идәне, яки техник мезонин итеп урнаштыру яхшырак. (2) Җир асты таратылган төре: Машина бүлмәсе подвалда урнашкан. (3). Бәйсез төзелеш ысулы: Чиста бүлмә бинасы тышында аерым машина бүлмәсе төзелә, ләкин чиста бүлмәгә бик якын булу яхшырак. Машина бүлмәсендә тибрәнү изоляциясенә һәм тавыш изоляциясенә игътибар итәргә кирәк. Идән су үткәрмәскә һәм дренаж чаралары булырга тиеш. Вибрация изоляциясе: Вибрация чыганагы вентиляторларының, моторларның, су насосларының һ.б. кронштейннары һәм нигезләре тибрәнүдән саклану белән эшкәртелергә тиеш. Кирәк булса, җиһазлар бетон плитәгә урнаштырылырга тиеш, аннары плитә тибрәнүдән саклану материаллары белән ныгытылырга тиеш. Плитаның авырлыгы җиһазның гомуми авырлыгыннан 2-3 тапкыр артык булырга тиеш. Тавыш изоляциясе: Системага тавыш сүндергеч урнаштырудан тыш, зур машина бүлмәләрендә билгеле бер тавыш сеңдерү үзенчәлекләре булган материалларны стеналарга беркетү мөмкинлеге каралырга мөмкин. Тавыш үткәрми торган ишекләр урнаштырылырга тиеш. Чиста мәйдан булган бүлгеч стенадагы ишекләрне ачмагыз.
5. Куркынычсыз эвакуация
Чиста бүлмә бик ябык бина булганлыктан, аны куркынычсыз эвакуацияләү бик мөһим һәм мөһим мәсьәләгә әйләнә, бу шулай ук чистарту кондиционер системасын урнаштыру белән тыгыз бәйле. Гомумән алганда, түбәндәге пунктларга игътибар итәргә кирәк:
(1). Җитештерү мәйданындагы һәр янгынга чыдам яки чиста бүлмә зонасында кимендә ике авария чыгу юлы булырга тиеш. Әгәр мәйданы 50 квадрат метрдан кимрәк һәм хезмәткәрләр саны биштән ким булса, бары тик бер генә авария чыгу юлы рөхсәт ителә.
(2). Чиста бүлмәгә керү юллары эвакуация чыгу урыннары буларак кулланылырга тиеш түгел. Чиста бүлмә юллары еш кына әйләнмәле булганлыктан, төтен яки ут мәйданны каплаган очракта персоналга тиз арада тышка чыгу авыр булырга мөмкин.
(3). Һава душы бүлмәләрен гомуми керү юллары буларак кулланырга ярамый. Бу ишекләрдә еш кына ике бер-берсенә тоташкан яки автоматик ишек була, һәм эшләмәү эвакуациягә сизелерлек йогынты ясый ала. Шуңа күрә, әйләнеп узу ишекләре гадәттә душ бүлмәләренә урнаштырыла һәм биштән артык хезмәткәр булганда алар бик мөһим. Гадәттә, персонал чиста бүлмәдән һава душы бүлмәсеннән түгел, ә әйләнеп узу ишеге аша чыгарга тиеш.
(4). Эчке басымны саклап калу өчен, чиста бүлмә эчендәге һәр чиста бүлмәнең ишекләре иң югары басымлы бүлмәгә карарга тиеш. Бу ишекне ябык тоту өчен басымга нигезләнә, бу куркынычсыз эвакуация таләпләренә ачыктан-ачык каршы килә. Гадәти чисталык һәм гадәттән тыш эвакуация таләпләрен исәпкә алу өчен, чиста зоналар һәм чиста булмаган зоналар арасындагы ишекләр, һәм чиста зоналар белән ачык һава арасындагы ишекләр куркынычсыз эвакуация ишекләре дип каралырга тиеш, һәм аларның ачылу юнәлеше эвакуация юнәлешендә булырга тиеш. Әлбәттә, шул ук хәл бер куркынычсызлык ишекләренә дә кагыла.
Бастырылган вакыты: 2025 елның 9 сентябре